به گزارش خبرنگار اقتصادی قصرآنلاین؛ تورم یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی است که تأثیر مستقیم و گستردهای بر رفاه اجتماعی و ثبات اقتصادی دارد، این پدیده معمولاً ناشی از عوامل مختلفی از جمله رشد نقدینگی، کاهش تولید، افزایش هزینههای تولید و تغییرات در تقاضای کل است.
با این حال، یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر تورم در اقتصادهای وابسته به ارزهای خارجی، نوسانات نرخ ارز است؛ افزایش نرخ ارز معمولاً باعث افزایش هزینههای واردات، رشد هزینههای تولید و در نتیجه، افزایش سطح عمومی قیمتها میشود.
در شرایطی که بخش قابل توجهی از نیازهای اقتصادی کشور از طریق واردات تأمین میشود، تغییرات ناگهانی در ارزش پول ملی میتواند منجر به افزایش قیمت کالاهای اساسی و کاهش قدرت خرید مردم شود، این امر نهتنها باعث فشار اقتصادی بر اقشار آسیبپذیر میشود، بلکه روند توسعه اقتصادی را نیز دچار اختلال میکند.
در این گزارش، به بررسی رابطه بین نوسانات نرخ ارز و تورم پرداخته شده و راهکارهایی برای کاهش اثرات منفی آن از طریق تقویت تولید داخلی، کنترل بازار و نظارت بر قیمتها ارائه میشود.
کالاهای اساسی کشش قیمتی کمتری دارند
یونس گلی در گفتگو با خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به اینکه تولید شرط لازم برای ثبات اقتصادی است، اظهار داشت: برای تحقق اثرات مثبت تولید بر رفاه اجتماعی، توزیع مناسب کالاها بهویژه در بخش کشاورزی باید در اولویت قرار گیرد.
این کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به پتانسیل بالای کشاورزی در استان کرمانشاه، افزود: این استان با وجود ظرفیتهای مطلوب در تولید، با مشکلات جدی در زمینه زیرساختهای نگهداری و توزیع کالاهای اساسی مواجه است، این مسئله باعث بروز نوسانات قیمتها و تأثیر منفی بر بازار مصرف میشود.
وی تصریح کرد: ماهیت کالاهای اساسی و شرایط روانی حاکم بر اقتصاد، از دیگر عواملی هستند که موجب نوسانات قیمتها میشوند؛ کالاهای اساسی بهدلیل کشش قیمتی کمتر، به راحتی تحت تأثیر افزایش قیمتها قرار میگیرند و این امر باعث میشود که شاخص قیمت کالاهای خوراکی همواره بالاتر از کالاهای غیرخوراکی باشد؛ به همین دلیل، روند افزایش قیمت کالاهای اساسی در این شرایط تسهیل میشود.
گلی با اشاره به اینکه حدود ۵۰ درصد هزینه خانوارها صرف کالاهای خوراکی و ۳۵ درصد دیگر صرف مسکن میشود، بیان کرد: در مجموع ۸۵ درصد از مخارج خانوارها به کالاهای اساسی اختصاص دارد، این امر موجب میشود که هرگونه افزایش قیمت در این بخش، کاهش سهم سایر کالاها و خدمات مانند بهداشت، پوشاک و حمل و نقل را بهدنبال داشته باشد و در نهایت، موجب بروز فقر مطلق در جامعه شود.
این کارشناس مسائل اقتصادی تأکید کرد: دولت باید با نظارت دقیق بر بازار و اجرای سیاستهای مناسب، از نوسانات قیمتی جلوگیری کرده و ثبات را به بازار بازگرداند؛ نظارت مستمر بر بازار و جلوگیری از صادرات کالاهایی که با کمبود مواجه هستند، از جمله اقداماتی است که میتواند در کوتاهمدت به کنترل قیمتها کمک کند.
وی به اهمیت ارتقای زیرساختهای نگهداری و توزیع کالاهای اساسی در بلندمدت اشاره کرد و گفت: این امر باید با مشارکت بخش خصوصی و تخصیص اعتبارات مناسب برای اشتغالزایی و رشد اقتصادی همراه باشد.
گلی خاطرنشان کرد: ایجاد زیرساختهای مناسب میتواند هم به بهبود وضعیت کشاورزان و افزایش انگیزههای تولیدی آنها کمک کند و هم با کاهش نوسانات قیمتی، رفاه اجتماعی را بهبود بخشد؛ تنها با همکاری و تلاش همه نهادهای دولتی و خصوصی، میتوان از اثرات منفی افزایش قیمتها کاسته و از تأثیرات منفی آن بر سفره مردم جلوگیری کرد.
کالاهای اساسی به کالاهای لوکس تبدیل شدهاند
حمید اسفندیاری در گفتگو با خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: طی ماههای اخیر شاهد تغییرات چشمگیری در قیمت کالاها بودهایم که این افزایشها عمدتاً تحت تاثیر عوامل مختلف اقتصادی و بهخصوص نوسانات نرخ ارز قرار دارد.
رئیس اتحادیه آجیل و خشکبار کرمانشاه افزود: در حال حاضر بسیاری از کالاهایی که به کشور وارد میشود، تحت تأثیر تغییرات ارز قرار دارند، این وضعیت باعث شده که قیمتها بهشدت افزایش یابد و در برخی موارد این افزایش قیمتها به حدی رسیده که کالاهایی که قبلاً به راحتی در دسترس مردم بود، اکنون به کالای لوکس تبدیل شدهاند.
وی تصریح کرد: فشار روانی ناشی از نوسانات اقتصادی و افزایش ناگهانی قیمتها در بازار، روند افزایشی را شدت بخشیده است؛ ما روز به روز شاهد افزایش قیمتها هستیم و این موضوع بهطور مستقیم بر زندگی مردم اثر میگذارد؛ برای مثال، برخی کالاهایی مثل آجیل و خشکبار که در ایام خاصی از سال تقاضای بالایی دارند، حالا دیگر به کالای لوکس تبدیل شده و بسیاری از مردم قادر به خرید آنها نیستند.
اسفندیاری عنوان کرد: هیچ کمبودی در تأمین کالاهای اساسی در بازار وجود ندارد، اما مهمترین چالش همچنان افزایش قیمتهاست؛ وضعیت موجود باعث شده که مردم بهدلیل افزایش قیمتها، نتوانند بهراحتی کالاهای مورد نیاز خود را تهیه کنند، این امر بهویژه برای قشر کمدرآمد جامعه که با درآمد ثابت زندگی میکنند، به یک معضل بزرگ تبدیل شده است.
افزایش فشار بر اقشار آسیبپذیر
رئیس اتحادیه آجیل و خشکبار کرمانشاه ضمن اشاره به افزایش روزافزون قیمتها، بر فشار شدید این وضعیت بر قشر ضعیف جامعه تأکید کرد و گفت: افزایش قیمتها باعث شده که قدرت خرید مردم بهشدت کاهش یابد و این مشکل بیشتر برای افرادی است که درآمد ثابت دارند؛ به طور خاص، قشر ضعیف و کسانی که در مناطق کمتر برخوردار زندگی میکنند در وضعیت بسیار دشواری قرار دارند.
وی اذعان کرد: با افزایش قیمتها، بسیاری از کالاهای اساسی که پیشتر بهراحتی در دسترس بودند اکنون به کالاهایی تبدیل شدهاند که مردم قادر به خرید آنها نیستند؛ به عنوان مثال، آجیل و خشکبار که بهویژه در ایام نوروز و ماه رمضان مصرف بالایی دارند، بهدلیل بالا رفتن قیمتها، اکنون برای بسیاری از خانوادهها به کالای لوکس تبدیل شده است.
راهحلهای پیشنهادی برای کاهش فشار اقتصادی
اسفندیاری خاطرنشان کرد: دولت باید توجه ویژهای به کالاهای اساسی داشته باشد و ارز مورد نیاز برای واردات این کالاها را بهصورت منظم و مستمر تخصیص دهد، این روند باید در طول سال ادامه داشته باشد و فقط به ماه رمضان یا سایر ایام خاص محدود نشود، در غیر این صورت، مردم از مزایای آن بهرهمند نخواهند شد.
رئیس اتحادیه آجیل و خشکبار کرمانشاه بر لزوم جلوگیری از گرانفروشی و عرضه بیرویه کالاهای گرانقیمت تأکید کرد و افزود: مسئولان باید با نظارت دقیقتر بر بازار، قیمتها را کنترل کرده و از افزایش بیضابطه آنها جلوگیری کنند؛ ما در شرایطی قرار داریم که بسیاری از مردم به سختی قادر به خرید کالاهای اساسی خود هستند و اگر دولت بتواند این روند را کنترل کند، فشار کمتری به مردم وارد خواهد شد.
وی همچنین به برنامههای حمایتی دولت از قبیل توزیع کالاهای اساسی در ماه مبارک رمضان اشاره کرد و گفت: این اقدامات هرچند مفید هستند، اما تنها در کوتاهمدت میتوانند تاثیرگذار باشند؛ کمکهای موقتی مانند توزیع بستههای حمایتی در ماه رمضان ممکن است در کوتاهمدت مفید واقع شوند، اما این مشکلات ریشهای هستند و برای حل آنها باید سیاستهای بلندمدت در نظر گرفته شود.
اسفندیاری بیان کرد: دولت باید تدابیر بیشتری برای حمایت از اقشار آسیبپذیر در طول سال اتخاذ کند، اگر تنها به یک یا دو ماه خاص توجه کنیم، نمیتوانیم مشکلات اقتصادی مردم را حل کنیم؛ مسئولان اگر نتوانند راهحلهای اساسی و پایدار برای این مشکلات پیدا کنند، ممکن است فشار زیادی بر خانوادههای کمدرآمد وارد شود و این وضعیت به یک بحران اجتماعی تبدیل شود.
رئیس اتحادیه آجیل و خشکبار کرمانشاه بر لزوم همکاری بیشتر بین دولت، بخش خصوصی و مردم برای حل مشکلات اقتصادی تأکید کرد و گفت: همه باید در کنار هم قرار بگیریم تا فشار کمتری به مردم وارد شود، دولت و کسب و کارها باید به نیازهای مردم توجه بیشتری داشته باشند و از هرگونه گرانفروشی و افزایش بیرویه قیمتها خودداری کنند.