سجاد زنگنهتبار در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: شیخ صدوق از برجستهترین محدثان و فقهای شیعه در قرن چهارم هجری قمری است که با تألیف آثار متعدد و ماندگار، نقش مهمی در تثبیت مبانی فقهی و حدیثی مکتب اهل بیت (ع) ایفا کرده و جایگاهی ممتاز در تاریخ علم دارد.
وی با اشاره به نام کامل او ابوجعفر محمد ابن علی ابن حسین ابن بابویه قمی، تصریح کرد: شیخ صدوق از مهمترین چهرههای علمی حوزه حدیثمحور قم به شمار میرود و آثار او هنوز از منابع اصلی پژوهشهای دینی و فقهی در جهان تشیع است.
این کارشناس دینی افزود: شیخ صدوق در حدود سال ۳۰۵ هجری قمری در شهر قم و در فضای علمی و حدیثی این منطقه رشد یافت و در کنار تربیت خانوادگی و علمی پدرش، به سرعت در علوم حدیث، فقه و رجال به جایگاه برجستهای دست پیدا کرد.
زنگنهتبار ادامه داد: پدر شیخ صدوق، علی ابن حسین ابن بابویه، از فقها و محدثان معتبر قم بود که با وجود موقعیت علمی، زندگی زاهدانه و سادهای داشت و همین سبک زندگی در شکلگیری شخصیت علمی و معنوی فرزندش اثر عمیقی بر جای گذاشت.
وی اذعان کرد: شیخ صدوق پس از سالها تحصیل در قم، به دعوت مردم و علما به شهر ری مهاجرت کرد و در آنجا به تدریس، روایت حدیث و پاسخگویی به مسائل دینی پرداخت و به یکی از محورهای علمی آن دوران تبدیل شد.
این کارشناس دینی بیان کرد: سفرهای علمی او به شهرهایی همچون نیشابور، مشهد، کوفه، بغداد و دیگر مراکز علمی جهان اسلام، موجب شد شبکه گستردهای از ارتباطات علمی شکل گیرد و دانش حدیثی او در سطح وسیعی گسترش یابد.
شیخ صدوق پاسخگوترین عالم حدیثمحور تاریخ است
زنگنهتبار با اشاره به جایگاه علمی شیخ صدوق، گفت: منابع رجالی او را از بزرگترین حافظان حدیث و فقیهان دقیقنظر معرفی کردهاند که در میان عالمان قم، به لحاظ حفظ و نقل روایات کمنظیر بوده است.
وی ادامه داد: مهمترین آثار شیخ صدوق شامل کتابهایی همچون من لا یحضره الفقیه، عیون اخبار الرضا، علل الشرایع، معانی الاخبار و الخصال است که بخش مهمی از میراث حدیثی و فقهی شیعه را تشکیل میدهند و همچنان مرجع پژوهشگران هستند.
این کارشناس دینی تأکید کرد: شیخ صدوق علاوه بر نقل حدیث، در حوزه کلام و اعتقادات نیز آثاری تألیفی ارائه کرد و تلاش داشت با رویکردی نظاممند، نیازهای فکری و اعتقادی جامعه اسلامی را پاسخ دهد و از پراکندگی علمی جلوگیری کند.
زنگنهتبار با اشاره به یک ویژگی مهم علمی این محدث بزرگ، تصریح کرد: شیخ صدوق نخستین عالمی است که بهصورت ساختارمند و با رویکرد پاسخگو، مجموعههایی برای رفع نیازهای فکری مردم تدوین کرد و این الگو بعدها در میان علمای شیعه نیز استمرار یافت.
وی افزود: این نگاه پاسخمحور در آثار شیخ صدوق نشان میدهد که او تنها ناقل حدیث نبود، بلکه درک عمیقی از نیازهای زمانه خود داشت و تلاش میکرد میان روایت، فهم دینی و مسائل اجتماعی پیوند برقرار کند.
این کارشناس دینی در پایان خاطرنشان کرد: اگر امروز نهادهای فرهنگی بخواهند تصویری دقیق از شیخ صدوق ارائه دهند، باید او را فراتر از یک راوی حدیث معرفی کنند و وی را بهعنوان معمار نخستین الگوی هویت دینی ایرانی ـ شیعی به مخاطبان بشناسانند.
انتهای خبر/


